Cadeirydd yn ffarwelio

Ar ôl deng mlynedd yn arwain y Cyngor Cefn Gwlad, mae’r Cadeirydd, John Lloyd Jones, yn credu cyn gryfed ag erioed mai’r allwedd yw cydweithio rhwng ffermwyr a chefnogwyr yr amgylchedd.

Yr elfen allweddol arall, meddai, yw arbenigedd, profiad ac ymroddiad staff y Cyngor i’r gwaith: “Mi wnaeth hynny argraff fawr iawn arna’ i reit o’r dechrau. Dw i wedi bod yn ffodus iawn i gael deng mlynedd yn gweithio efo’r Cyngor.”

Ac yntau’n ymddeol o’r swydd, mae’n dweud fod ei brofiad cynnar gyda mynediad i gefn gwlad yn brawf o werth cydweithredu. Yng Nghymru, meddai, fe lwyddwyd i greu mapiau tir agored gyda llawer llai o drafferth nag yn Lloegr ac am ddegfed rhan o’r gost fesul hectar.“

Roedd yna ymgynghori go iawn,” meddai’r ffarmwr o Sir Feirionnydd. “Ac roedd yna newid go iawn i’r mapiau.”

Y siom fwya’ yn ystod ei gyfnod oedd colli’r gwaith o weinyddu’r cynllun Tir Gofal – roedd hwnnw, meddai, wedi helpu staff y Cyngor a ffermwyr i ddeall ei gilydd yn well.

“Gyda Tir Gofal, roedd rhaid gweithio efo’r ffermwyr a bod yn bragmatig. Ac ar yr un pryd, roedden ni’n edrych y tu hwnt i un anifail neu un cynefin a gweld y pictiwr i gyd.”

Yr agwedd ehangach yna yw un o’r newidiadau mawr, meddai; un arall yw effaith newid hinsawdd. Mae yna bwyslais cynyddol wedi bod hefyd ar gyfraniad cefn gwlad a’r awyr agored at iechyd a’r economi ac at weld pwysigrwydd llecynnau gwyrdd mewn trefi a dinasoedd.

“Yr hyn yr ydw i wedi dysgu fwya’ amdano’n bersonol ydi amgylchedd y môr,” meddai. “Cyn i fi ddod yn Gadeirydd, do’n i’n gwybod dim am hynny! Ond mae wedi bod yn rhan bwysig o’r gwaith.

“Dw i wedi mwynhau pob munud o’r deng mlynedd. Ro’n i’n codi yn y bore ac yn edrych ymlaen at wynebu sialens newydd a gwahanol.”

Wrth i Adain fynd i’r wasg, croesawodd y Cyngor Cefn Gwlad y newyddion fod Gweinidog Amgylchedd y Cynulliad, Jane Davidson, wedi penodi Morgan Parry yn Gadeirydd newydd, am dymor o dair blynedd o ddechrau Mawrth 2010.