Cyfres deledu arloesol am fyd natur

Heno, fe fydd Iolo Williams y naturiaethwr, sy’n enwog am ei frwdfrydedd dros warchod byd natur, yn cyflwyno’r rhaglen gyntaf o blith chwech ar S4C.

Fe fydd ‘Natur Cymru’ yn tywys y gwylwyr ar daith ar hyd a lled gwlyptiroedd, mynyddoedd, coedwigoedd a glannau Cymru trwy bedwar tymor trawiadol.

Meddai Iolo, 45, sy’n byw ym Meifod, Powys: “Dw i wedi bod eisiau cyflwyno cyfres fel hon ers blynyddoedd – un sy’n ymchwilio’n fanwl i natur Cymru. Dyma’r math o gyfres y bydd pobl yn edrych yn ôl arni ymhen blynyddoedd ac yn dweud, ‘dyna sut oedd natur Cymru yn negawd cyntaf y mileniwm newydd’.

“Mae Natur Cymru yn torri tir newydd gan ei bod yn sôn am holl gynefinoedd y wlad, gan ffilmio’r amrywiaeth mwyaf o rywogaethau trwy ddefnyddio’r dechnoleg ddiweddaraf. Yn sicr, mae’r gyfres yn rhoi gwedd newydd i ni ar nifer o greaduriaid. Ond efallai mai’r pethau mwyaf trawiadol ydy lluniau’r wiwer goch yn byw yn y gwyllt yng Nghymru.

“Ond yr hyn dw i eisiau ei bwysleisio ydy’r ffaith fod y gyfres yn dangos bod modd i ni weld y rhan fwyaf o’r golygfeydd bendigedig yma ar garreg ein drws. Dw i eisiau annog y gwylwyr i fentro allan i wylio bywyd gwyllt a gwerthfawrogi ein treftadaeth naturiol.”

Steve Phillips a Paul Kay yw’r rhai sydd wedi bod yn ffilmio’r gyfres, sef dau o ddynion camera byd natur mwyaf profiadol y DU, a bydd modd gwylio anturiaethau Iolo mewn fformat eglurder uchel. Yn wir, arweiniodd y prosiect uchelgeisiol at ddeunaw mis o ffilmio didrugaredd, gan ganolbwyntio ar gannoedd o rywogaethau mewn degau o leoliadau – a hynny ym mhob tywydd. Gyda’i gilydd, maen nhw wedi llwyddo i gofnodi darluniau unigryw iawn o fyd natur Cymru, gan gynnwys rhai golygfeydd hynod brin.

Ceir gwefan gynhwysfawr sy’n mynd law yn llaw efo’r gyfres, a hefyd fe fydd rhaglen ddogfen ychwanegol - Natur Cymru/Tu ôl i’r Camera – yn rhoi cyfle i ni gael cip tu ôl i’r llenni ar sut y cafodd y gyfres ei chreu.

Mae’r rhaglen gyntaf yn canolbwyntio ar ddŵr, gan edrych ar y bywyd gwyllt sy’n byw mewn llynnoedd, afonydd, gwlyptiroedd ac aberoedd, ac mae Iolo yn ymweld ag Afon Gwy, aberoedd Glaslyn a Chonwy, Cors Caron, rhaeadrau Rhiwagor ger Llyn Efyrnwy, a llynnoedd a grëwyd gan ddyn, er enghraifft Bosherton yn Ne Sir Benfro.

Mae’r llefydd hyn yn gartrefi i adar, pysgod a phob math o greaduriaid cyfarwydd – yn ogystal â rhywogaethau llai adnabyddus. Ymhlith yr uchafbwyntiau gellir gweld llysywod pendoll yn Afon Gwy a phâr o wyachod mawr copog yn cymharu.

“Dyma un peth fu’n agoriad llygad mawr i mi. Er ’mod i wedi deifio rhywfaint, mae llawer iawn o’r bywyd gwyllt sydd dan y dŵr yn newydd i mi, fel i nifer o’r gwylwyr. Mae’n gynefin sydd mewn perygl cynyddol o du pobl – a dw i’n gobeithio y bydd y gyfres yn dangos pa mor bwysig ydy gwarchod y gwahanol gynefinoedd.”

Mae’r gyfres yn dechrau heno am 9.00pm ar S4C, ac mae ar gael efo isdeitlau Cymraeg a Saesneg.