Daeareg Ddiddorol

Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC)

Cyfoeth Naturiol Cymru logo

O 1 Ebrill 2013 ymlaen, bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ysgwyddo swyddogaethau presennol Cyngor Cefn Gwlad Cymru a Chomisiwn Coedwigaeth Cymru, swyddogaethau datganoledig Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru a rhai o’r swyddogaethau sy’n cael eu cyflawni gan Lywodraeth Cymru ar hyn o bryd.

Gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC)

Ydych chi erioed wedi meddwl sut y crëwyd Cymru?

Dechreuwch ar eich taith
a darganfyddwch 10 ffaith bwysig a fydd yn gyflwyniad i hanes daearegol cyfareddol Cymru.

Cwm Cau Cadair Idris

Llosgfynyddoedd Yng Nghymru
Yng nghreigiau Cymru ceir cofnod o nifer o gyfnodau pwysig a nodweddid gan ddatblygiad llosgfynyddoedd yn gynnar yn hanes daearegol y wlad.

Cymru Yn Ystod Yr Oes Iâ
Cafodd Cymru ei hail-lunio’n llwyr yn ystod y 2.5 miliwn o flynyddoedd diwethaf gan gyfres o rewlifiannau a greodd nifer o’r tirweddau trawiadol sydd i’w gweld heddiw.

Geogadwraeth

Clogwyni yn Ystagbwll, llun ⓗCCGC

Geogadwraeth
Mae geogadwraeth yn cynnwys gwarchod ardaloedd daearegol – geosafleoedd.
Geobarciau
Geobarciau Cymru - Mae geobarciau’n cael eu cydnabod a’u hyrwyddo gan UNESCO (Corff Addysg, Gwyddoniaeth a Diwylliant y Cenhedloedd Unedig) a’r Rhwydwaith Geobarciau Ewropeaidd.
Geosafleoedd/safleoedd daearegol
Bydd cyrff yn dewis safleoedd daearegol neu geosafleoedd am wahanol resymau ond, yn bennaf, er mwyn eu gwerth i wyddoniaeth ac ymchwil.

Beth yw Geoamrywiaeth?

Geoamrywiaeth Cymru
Meddyliwch am y creigiau, y mwynau, y ffosilau, y tirffurfiau, y priddoedd a’r prosesau amrywiol sy’n ffurfio ein planed. Dyna beth yw ‘geoamrywiaeth’. Mae creigiau Cymru yr un mor amrywiol â’r tirweddau y maen nhw’n eu llunio. Mae gennym geodreftadaeth wych o greigiau (daeareg) a ffurfiau tir (geomorffoleg).

Crib Goch, Gwynedd, llun ⓗCCGC

Taith Cymru trwy amser

small scale Acadian folds

Mae gan bob craig ei stori.
Yn rhyfeddol, mae Cymru ei hun wedi crwydro ar draws y blaned tros gannoedd o filiynau o flynyddoedd, fwy neu lai o un pegwn i’r llall. Ar wahanol adegau yn y gorffennol mae grymoedd y ddaear wedi gwasgu, malu, hollti a hyd yn oed doddi creigiau. Gwelwch y dystiolaeth wrth deithio trwy Gymru.

Daearegwyr a newidiodd map Cymru

Howell Williams. Llun trwy garedigrwydd Alexander McBirney

Daearegwyr yng Nghymru: hanes nodedig

Mae’r wyddor ddaearegol yn ddyledus iawn i bwysigrwydd ac amrywiaeth arbennig y creigiau sydd i’w cael yng Nghymru. Yn ystod y 200 mlynedd diwethaf, mae nifer o ddaearegwyr o fri wedi gweithio yma ac wedi gwneud darganfyddiadau daearegol y tu hwnt i bob disgwyl ac ystyried maint ein gwlad.

Newyddion Diweddaraf

Wales Young Reporters for the Environment winners 2011

05/09/2011

Enillwyr Gohebwyr Ifanc Cymru dros yr Amgylchedd 2011

Gohebyddion Ifanc yr Amgylchedd yn dathlu gwaith y bobl ifanc ddawnus sy’n mynegi angerdd am ddiogelu’r blaned