Dŵr croyw – hanfod bywyd

Mae dŵr croyw’n un o hanfodion bywyd ar y tir ond, gan fod pobl yn rhoi cymaint o bwysau ar systemau dŵr croyw, mae cynefinoedd o’r fath mewn peryg ar draws y byd. Mae rhywogaethau dŵr croyw’n mynd i ddifodiant yn gynt na rhywogaethau o unrhyw fath arall o gynefin.

Byddwn yn defnyddio afonydd, llynnoedd, nentydd, camlesi, pyllau a ffosydd ar gyfer cyflenwad dŵr, gwaredu gwastraff, cynhyrchu ynni, mordwyo, pysgota, hamddena a llawer mwy.

Cyfoeth o fywyd gwyllt – dŵr croyw yng Nghymru

Gwlad o ddŵr croyw yw Cymru, o’i lynnoedd mynyddig clir i byllau diog llawr gwlad, o ruthr y cornentydd i afonydd araf, llawn gwaddod.

Cadwraeth

Mae gennym wyth safle afon sydd wedi eu gwarchod sydd efo'i gilydd yn draenio 8,000 kilomedr sgwar.Mae 70 o argaeau sy'n cynnwys 167 o lynnoedd a phyllau mawr, yn ogystal â nifer o safleoedd dwr eraill llai.

Yng Nghymru, mae yna bwysau mawr ar ein dyfroedd croyw. Mae’r problemau’n cynnwys:

• Newidiadau strwythurol – amddiffynfeydd rhag llifogydd, er enghraifft, neu sianelu dŵr.
• Gor-faethloni – pan fydd gormod o faetholion yn y dŵr.
• Effeithiau glaw asid.
• Llygredd arall.
• Rhywogaethau goresgynnol – planhigion, anifeiliaid a physgod dieithr sy’n cael eu cyflwyno i gynefinoedd newydd ac yn eu meddiannu.
• Bydd newid hinsawdd hefyd yn effeithio ar lefelau dŵr croyw a ble mae, gyda sgîl effeithiau ar rywogaethau bywyd gwyllt.