Rhywogaethau Blaenoriaethol

Yng Nghymru, ceir amrywiaeth anhygoel o gynefinoedd a rhywogaethau. Mae llawer o’r rhain o bwysigrwydd Ewropeaidd a rhyngwladol, ac mae gennym gyfrifoldeb arbennig i sicrhau bod y cynefinoedd a’r rhywogaethau yma’n cael eu cadw mewn cyflwr da ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Gwirio iechyd rhywogaethau â blaenoriaeth

Cliciwch ar y rhestr isod i weld gwybodaeth am dueddiadau a statws diweddaraf rhywogaethau a chynefinoedd yng Nghymru.

Rhestr adran 42: Rhywogaethau a chynefinoedd pwysig iawn yng Nghymru

Yn dilyn ymgynghoriad manwl, cafodd rhestr Adran 42 o rywogaethau a chynefinoedd pwysig iawn er mwyn gwarchod amrywiaeth fiolegol yng Nghymru ei chymeradwyo gan Lywodraeth Cynulliad Cymru fis Rhagfyr 2007.

Mae’r rhestr yn cynnwys yr holl gynefinoedd a rhywogaethau â blaenoriaeth yng Nghynllun Gweithredu’r DU ar Fioamrywiaeth, yn ogystal â rhywogaethau a chanddynt arwyddocâd cadwraethol arbennig yng Nghymru. Rhaid llunio’r rhestr yma yn ôl Deddf yr Amgylchedd Naturiol a Chymunedau Gwledig 2006, a bydd yn cael ei defnyddio i arwain a blaenoriaethu camau cadwraethol yng Nghymru yn y dyfodol. Mae’n disodli rhestr Adran 74 (‘Mynd yn Wyllt yng Nghymru 2003’).

Rhoddir cydnabyddiaeth i rôl nifer o gynefinoedd newydd ar y rhestr, gan gynnwys pyllau dÿr a pherllannau traddodiadol. Yn ogystal â rhywogaethau a restrwyd yn y gorffennol – fel dyfrgwn, llamidyddion, gwiwerod cochion a grugieir duon – mae’r rhestr ddiwygiedig yn cynnwys teigrod (gwyfynod), adar y to a nadroedd y gwair.

Defnyddir Rhestr 42 yn dilyn adolygiad o restr Cynllun Gweithredu’r DU ar Fioamrywiaeth o gynefinoedd a rhywogaethau â blaenoriaeth, sef y dadansoddiad mwyaf cynhwysfawr o flaenoriaethau cadwraethol a roddwyd ar waith yn y DU. Ers i restr wreiddiol y Cynllun Gweithredu gael ei llunio ddeng mlynedd yn ôl, mae’r nifer sydd ar y rhestr wedi cynyddu gan fod yr adolygiad wedi cynnwys dadansoddiad mwy trylwyr o gynefinoedd a rhywogaethau ehangach, gan gynnwys rhywogaethau llai adnabyddus. O ganlyniad, mae nifer o gynefinoedd a rhywogaethau’n cael eu hystyried fel bod â blaenoriaeth. Mae rhai rhywogaethau newydd gael eu cynnwys gan eu bod yn dirywio neu dan fygythiad.

Yn ôl Joan Ruddock, Gweinidog y DU dros Fioamrywiaeth:

"Os ydym am drosglwyddo amgylchedd iach i’r genhedlaeth nesaf, mae gwarchod bioamrywiaeth yn hollbwysig. Fe fydd y rhestr newydd yn ein helpu i dargedu ein hadnoddau a’n hymdrechion at y meysydd sydd eu hangen, ac mae’n dangos ein hymrwymiad i gyhoeddi blaenoriaethau, targedau a chynlluniau newydd ar gyfer rhoi stop ar golli bioamrywiaeth erbyn 2010."