Amffibiaid ac Ymlusgiaid
O dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981
a’r Rheolau Cynefinoedd 1994 mae rhai ymlusgiaid ac amffibiaid wedi
eu gwarchod yn arbennig.
Troseddau
Mae’n drosedd:-
- I ladd, cymryd neu niweidio’r anifeiliaid hyn yn fwriadol.
- I ddifrodi, ddinistrio neu greu rhwystr mewn man sy’n cael ei
ddefnyddio gan y fath anifail ar gyfer bridio, gorffwys, cysgodi
neu ddiogelwch, neu i aflonyddu ar anifail mewn lle o’r fath.
- I feddu ar neu reoli’r anifeiliaid hyn – yn fyw neu’n farw, neu
unrhyw ran ohonyn nhw neu unrhywbeth sy’n tarddu ohonyn nhw.
- I gynnig gwerthu, hysbysebu i werthu neu gynnig i brynu’r
anifeiliaid hyn, neu ran ohonyn nhw neu unrhywbeth sy’n tarddu
ohonyn nhw.
- Aflonyddu’n fwriadol neu gymryd yn fwriadol neu ddinistrio wyau
anifail sy’n cael ei restru yn y Rheolau Cynefinoedd.
Eithriadau
- Heblaw am ladd neu gymryd yn fwriadol, nid yw amffibiaid ac
ymlusgiaid dan warchodaeth os ydyn nhw mewn tŷ ble mae rhywun yn
byw.
- Pan fo anifail yn sâl neu wedi ei anafu, gellir ei gymryd er
mwyn ei drin gyda’r bwriad o’i ryddhau pan fydd yn iach, neu ei
ladd os yw wedi anafu mor ddrwg fel nad oes modd iddo wella.
- Pan fo trosedd yn digwydd yn anfwriadol wrth gyflawni gweithred
gyfreithiol na fyddai modd, yn rhesymol, i’w hosgoi.
- Os gallwch brofi bod anifail sydd wedi ei warchod wedi ei gael
yn gyfreithiol, er enghraifft ar ôl damwain ffordd.
Trwydded
Dylid gwneud cais am drwydded i gynnal gweithgareddau sy’n
effeithio rhywogaethau sy’n cael eu gwarchod. Gellir cyhoeddi
trwyddedau ar gyfer pwrpas penodol gan gynnwys astudiaeth wyddonol,
ffotograffiaeth, rheolaeth cadwraeth a datblygiad.
Mewn rhai amgylchiadau, mae modd lladd, gymryd neu aflonyddu ar
amffibiaid ac ymlusgiaid sy’n cael eu cymryd dan awdurdod
trwydded.
Pan fod trwydded yn awdurdodi gweithgaredd wedi ei chaniatáu gan
Gyngor Cefn Gwlad Cymru neu Lywodraeth Cynulliad Cymru, gellir
cynnal y gweithgaredd yn gyfreithiol cyn belled ag y bo amodau’r
drwydded yn cael eu dilyn.