Mamaliaid
Mae rhai wrth eu bodd â’r ddinas, yn rhannu
ein cartrefi a bwyta ein sbarion. Gwell gan eraill fyw yng nghefn
gwlad ymhell o gynnwrf y dref.
Yn amrwyio mewn maint o’r chwistlen leiaf i’r carw coch mawr,
mae mamaliaid gwyllt yn cynnwys anifeiliaid sy’n cerdded, rhedeg,
dringo ac hyd yn oed hedfan. Mae rhai’n hapus i fwyta sborion, ond
mae gan eraill ddeiet arbenigol iawn.
Mae rhai yn enigmatig ac yn rhan annatod o’n chwedlau. Ond
edrychwn ar eraill fel pla pan fo’u anghenion nhw yn gwrthdaro â’n
rhai ni.
Mae gan famaliaid amrywiaeth o strategaethau ar gyfer goroesi.
Mae llygod a chwningod yn fridwyr mawr, ond mae ystlumod yn byw am
flynyddoedd ac ond yn rhoi genediagaeth i un ystlum ar y mwyaf pob
blwyddyn. Mae’r pathew yn gaeafgysgu pan fo bwyd yn brin. Ond, er
bod wiwerod yn llai prysur yn y gaeaf, nid ydyn nhw’n cysgu yn
ystod y misoedd hyn.
Maen nhw i gyd yn rhoi genedigaeth i anifieiliad ifanc byw sy’n
bwydo ar laeth y fam. Yn rhan allweddol o bioamrywiaeth Cymru, maen
nhw’n arwydd o safon iechyd ein hamgylchedd. Er enghraifft, mae
dychweliad y dyfrgi i nifer fawr o afonydd Cymru yn dangos bod ein
dyfroedd yn lân ac yn cynnwys digon o bysgod ac amffibiaid.
Gwarchod ein mamaliaid
Mae deddfwriaeth rhyngwladol a’r DG yn gwarchod ein mamaliaid
mwyaf prin ac mae Cynlluniau Gweithredu Bioamrywiaeth cenedlaethol
a lleol yn rhoi canllawiau ar gyfer eu diogelu. Mae nifer o
fudiadau Cymreig a Phrydeinig yn chwarae rôl bwysig o ran diogelu
mamaliaid. Dilynwch y linciau isod i gael mwy o wybodaeth ynglyn â
mamaliaid yng Nghymru.
Priority species Healthcheck
Link here to the Lesser Horseshoe Bat
pages.