Rheoli llygredd gwasgaredig, dŵr a thir
Nid yw’n hawdd olrhain pob llygredd i un fan
cychwyn fel llong sy’n suddo neu gemegau wedi’u dympio’n
anghyfreithlon. Llygredd nad yw’n mynd i mewn i’n cyrsiau dŵr o ben
draw peipen yw llygredd gwasgaredig. Mae dŵr ffo oddi ar dir
amaethyddol, priffyrdd, trefi neu blanhigfeydd coedwigaeth yn gallu
ei achosi.
Mae mathau o lygredd gwasgaredig yn amrywio o gemegau gwenwynig
fel Trochlyn Defaid, plaleiddiaid a metelau, hyd at faetholion fel
ffosffadau nitrogen. Mae hyd yn oed pridd yn llygrydd mewn dŵr am
ei fod yn mygu gwelyau silio ar gyfer pysgod ac yn atal golau’r
haul rhag cyrraedd y planhigion sy’n tyfu mewn dŵr.
Mae Cyngor Cefn Gwlad Cymru yn gweithio gyda Llywodraeth
Cynulliad Cymru, Asiantaeth yr Amgylchedd, Parc Cenedlaethol Eryri
a ffermwyr ar gynllun rhagbrofol ar lygredd gwasgaredig. Y nod yw
lleihau faint ohono, o ffermydd, sy’n mynd i’r dyfroedd o amgylch
Llyn Tegid yng Ngogledd Cymru ac Afon Cleddau yn Sir Benfro. Enw’r
prosiect yw ‘Ffermio Sensitif i Ddalgylch Afon’ a gallwch ddarllen
rhagor amdano ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru (gweler y ddolen
isod).
Bydd Cyngor Cefn Gwlad Cymru yn gweithio gyda ffermwyr a
phartneriaid eraill er mwyn sicrhau y byddant yn mynd i’r afael â
llygredd gwasgaredig lle bynnag y mae hynny’n achosi problem yn
afonydd, llynnoedd a gwlyptiroedd Cymru.