Ynys Selyf
Er mai ond oddeutu 600m sy'n gwahanu'r tir
mawr oddi wrth Ynys Selyf ac ynys fach Midland tua'r dwyrain iddi,
nid hawdd cyrchu ati yn wyneb toreth y creigiau yn Swnt Siôn gyda'i
ddylifiadau llanw ffyrnig, clogwyni uchel yr ynys a'i hafanau
anodd. Mae'r ynys heddiw'n enwocach fel Gwarchodfa Natur
Genedlaethol a Gwarchodfa Natur y Môr gyda'i chynefinoedd adar môr
pwysig, ond mae ei harcheoleg yr un mor nodweddiadol.
Crynodeb
Hawlfraint y Goron:CBHC
Rhif cyf: HLW (D) 6
Map AO: Pathfinder 1102 (SM 70)
Awdurdod unedol: Sir Benfro
Fe gynnwys olion creiriol helaeth o gaeau cynhanesyddol a'u
haneddiadau bach cysylltiol, y cyfan yn ficrocosm o dirwedd
arwahanedig naturiol.
Yn y Canol Oesoedd defnyddid yr ynys ar gyfer ffarmio cwningod,
sef dull newydd a gyflwynwyd yn llwyddiannus gan y mewnfudwyr
Normanaidd yn y 12fed ganrif ar amgylcheddau twyni ac ynysoedd yn
Ne Cymru.
Ers y Rhyfel diwethaf arolygwyd y cyfundrefnau caeau
cynhanesyddol droeon. Gyda ffotograffau o’r awyr cafwyd rhagor o
fanylion am y cyfundrefnau caeau, ond ceir posibiliadau o hyd i
ragor o waith yn y dyfodol. Hefyd mae’r fantais y gellir gweld
olion archeolegol ar Ynys Selyf a gall y cyhoedd yn ogystal â’r
arbenigwr fynd atynt a’u deall.
Mae disgrifiad llawn o'r ardal dirwedd yma wedi ei gyhoeddi ac
ar gael yn awr i'w lawrlwytho fel pdf o fewn yr adran Erthyglau
Cysylltiedig isod.
Prif ddynodiadau helaeth:
Mae Ynys Selyf ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro. Mae'n
Warchodfa Natur Genedlaethol, Gwarchodfa Natur y Môr ac yn Heneb
Cofrestredig.
Meini prawf: 2
Cynnwys ac arwyddocâd:
Ar Ynys Selyf, gerllaw arfordir de Sir Benfro, ceir microcosm
caeth o weithgarwch dynol, gydag olion creiriol helaeth da o
aneddiadau cynhanesyddol, cyfundrefnau caeau a gweithgareddau
amaethyddol diweddar.