Cynnwys

Creigiau Stanner

Safle anarferol yw Creigiau Stanner yn Sir Faesyfed, lle mae llosgfeini neu greigiau igneaidd serth yn brigo i’r wyneb. Mae amryw o’r planhigion sy’n tyfu yma yn brin iawn ar raddfa Brydeinig ac yn fwy nodweddiadol o gyfandir Ewrop neu lannau Ewropeaidd Môr y Canoldir.

Mae wedi ei ddynodi yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig Creigiau Stanner oherwydd ei blanhigion.

Cyfeirnod Grid: SO263584 Maint: 5.40 hectarau

yn ôl i’r map

Ymweld

Dyw’r warchodfa ddim yn gyffredinol ar agor i’r cyhoedd oherwydd ei natur serth a’r planhigion prin bychain a bregus sydd yno. Dylid trefnu mynediad trwy’r Cyngor Cefn Gwlad (gweler y manylion cyswllt uchod).

Mae darn byr o lwybr cyhoeddus yn arwain at ran bychan o lawr y chwarel sydd ar agor i ymwelwyr ar eu pen eu hunain. Dylech osgoi sathru ar y pridd tenau a’r graig foel, gan ei bod yn hawdd methu â sylwi ar y planhigion bychain, bregus sy’n tyfu yno. .

_{Llun ⓗCCGC}

Arhoswch ar rannau gwastad llawr y chwarel, gan sefyll, yn ddelfrydol, ar y glaswellt mwy trwchus – fel arall gallwch wneud difrod mawr gyda’ch traed

Rhaid i ymwelwyr mewn rhannau eraill fod yng nghwmni staff y Cyngor Cefn Gwlad, er mwyn eu diogelwch eu hunain ac er mwyn amddiffyn y llystyfiant bregus. Mae peryg o syrthio ar y clogwyni ac mae creigiau rhydd yn fygythiad i bobl islaw.

Sut i gyrraedd

Mae’r warchodfa’n agos at y ffin â Lloegr ar ochr ogleddol yr A44 tua 5.5 km (3 milltir) i’r gorllewin o Dref-y-clawdd, gyferbyn â’r gyffordd gyda’r B4594.

Mae’r brif fynedfa trwy gât ychydig fedrau oddi wrth ddarn byr o drac caled sy’n arwain o’r A44.

Does dim llefydd parcio. Y lle gorau i gael llefydd parcio anffurfiol yw tua 100 metr ar hyd y B4594 gerllaw. Gwnewch yn siwr nad ydych yn rhwystro unrhyw gatiau neu fynedfeydd.

_{Llun ⓗCCGC}

Cludiant
Mae’r gwasanaeth bws o Henffordd i Landrindod (taith G4, gwasanaeth 461 a 462 ar hyd yr A44 trwy Stanner) yn aros yn agos iawn at fynedfa’r warchodfa.

Er mwyn cael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Traveline Cymru ar 0871 2002233

Cyfleusterau

Does dim ar y safle.

Mae’r toiledau hygyrch agosaf yn Nhref-y-clawdd, 5.5 km i’r dwyrain o’r safle.

_{Llun ⓗCCGC}

Pwy sy’n gofalu amdani?

Cyngor Cefn Gwlad Cymru sy’n rheoli’r warchodfa.

Gallwch gysylltu â Thîm Gwarchodfeydd Rhanbarth y De a Dwyrain trwy ein llinell ymholiadau ar 0845 1306229 neu trwy e-bostio ymholiadau@ccw.gov.uk. Gallwch hefyd ysgrifennu atom trwy’r adran ‘Cysylltu â’r tîm’ ar y wefan hon.

Bywyd gwyllt

_{Llun ⓗCCGC}

Mae’r warchodfa, sy’n serth trwyddi ac ar y cyfan yn wynebu tua’r de-ddwyrain, yn cynnwys cymysgedd o goed collddail, glaswelltir a chreigiau brig. Mae’r rhan fwyaf yn naturiol. Derw ac ynn yw’r coed mawr yn bennaf gyda chyll a chorf llwyfen llydanddail islaw.

Oherwydd bod y safle’n wynebu’r de-ddwyrain, a gan fod y graig yn naturiol dywyll a’r pridd yn draenio’n dda, mae’r priddoedd yn gymharol gynnes ac yn sychu’n gyflym. Gan eu bod yn gwrthod llystyfiant cryfach, maen nhw’n rhoi lle i blanhigion mwy arbenigol.

Priddoedd tenau, heb lawer o galsiwm sydd o amgylch y creigiau brig. Yn ogystal â phocedi bychain o bridd ar silffoedd a chraciau ar wyneb y graig, mae mwsogl ar y creigiau ac ymylon y coetiroedd oll yn cynnal rhai o’r planhigion anarferol, sy’n cynnwys:

_{Llun ⓗCCGC}

Rhwyddlwyn pigfain
Lluglys gludiog
Briweg Gymreig
Pig-yr-aran ruddgoch
Cor-rosyn cyffredin
Lili Maesyfed (yr unig safle hysbys yng ngwledydd Prydain)
Mathau o fwsogl a llysiau’r afu sy’n brin ar raddfa genedlaethol.

_{Llun ⓗCCGC}

Mae’r tri math o gnocell y coed brodorol i’w cael yma. Ymhlith y 27 rhywogaeth o löynnod byw a gofnodwyd yma, mae llwyd y fagwyr a’r brith arianresog. Yn ogystal â’r boblogaeth gref o forgrug y coed sy’n cael eu denu gan dywydd cynnes, o graffu, gallwch hefyd weld cricsyn hirgorn y dderwen.

Yn y llociau pori, mae llawer o gwningod yn ogystal â defaid a merlod sy’n helpu i gadw’r borfa mewn cyflwr addas. Mae poblogaeth bwysig o bathewod yn byw yma, yn manteisio ar gynefin eang o brysgwydd a’r mieri.

ERTHYGLAU PERTHNASOL

GWELER HEFYD...

Mapiau Mynediad i Gefn Gwlad
I gael map mwy manwl o’r ardal yn dangos gwybodaeth am fynediad, gan gynnwys: llwybrau wedi’u hyrwyddo, llwybrau cenedlaethol a thir mynediad CGHT (CROW).

Map o Ardaloedd Gwarchodedig
I gael map mwy manwl o’r ardal a’r Warchodfa Natur Genedlaethol, yn ogystal â safleoedd arbennig ychwanegol, gan gynnwys: Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac ardaloedd tirwedd fel Parciau Cenedlaethol.